Surselva Lab - FH Graubünden

Menu
Surselva Lab: «Spazi d’acziun pil svilup persistent»
En in'egliada

En in'egliada

Las expertas ed ils experts dalla Scol’aulta specialisada dil Grischun ein en stretg contact cun representants dalla pratica. Els lavuran culla finamira da sclarir damondas da principi cumplexas sco era per sligiaziuns pusseivlas ton per singulas interpresas sco era per entiras branschas e regiuns.

Cul «Surselva Lab» vul la Scol’aulta specialisada dil Grischun contonscher ina collaboraziun aunc pli stretga denter perscrutaziun e pratica. Per l’ina oravontut entras las cumpetenzas dil departament «svilup el territori alpin», per l’autra entras la vischinonza territoriala culla Surselva, san ins sviluppar culs acturs dalla regiun a moda participatica e cooperativa sligiaziuns pil futur dil territori da viver e da luvrar. Il «Surselva Lab» duei aschia sustener il svilup regiunal persistent cun metodas scientificas participativas ed applicadas.

Sco labor real porscha il «Surselva Lab» il fundament da prender a mauns las sfidas e las tematicas dalla regiun integrond tuts acturs, quei culla finamira d’anflar sligiaziuns communablas e hablas pil futur. Leutier fan ins experiments reals (projects da perscrutaziun interdisciplinars) e conectescha perspectivas scientificas ed ordeifer lezzas. Quei san ins far cun ina cooperaziun da confidonza sil medem livel cun tuts acturs.

Il «Surselva Lab» ei in spazi da reflexiun e d’acziun («Thinktank») al punct denter scienzia e «realitad», societad, economia, politica, ambient fisic. Cun brattar experientschas e savida contribuescha cun scienzia orientada alla perscrutaziun. Sco post da perscrutaziun e da svilup funcziuna el per la Surselva sco animatur che dat impuls.

Purschida

Purschida

Tgei fa il «Surselva Lab» exact?

Ensemen cun acturs dalla regiun dueien ins identificar damondas da principi e definir tematicas d’accent surordinadas. Cun projects concrets eis ei previu da luvrar vid novas ideas sco era sviluppar ed exercitar novas sligiaziuns.

Las rollas dils acturs involvai dalla scienzia eis ei da

  • perscrutar,
  • lantschar process e
  • modernisar («facilitator»),
  • includer l’expertisa ed
  • analisar e reflectar ils resultats.

Cun includer studentas e students seresulta per tuts involvai ina schanza supplementara: las studentas ed ils students rimnan experientschas praticas e secolligian gia baul cun patruns da lavur potenzials. Ils patruns anflan da lur vart forzas da lavur qualificadas. Tras la cooperaziun da commembers dil sistem scientific ch’ein aunc buca intretschai ellas rollas classicas dalla scienzia seresultan ulteriuras perspectivas per la pratica e la Scol’aulta.

Tgei finamiras ha il «Surselva Lab»?

Il «Surselva Lab» vul gidar a sligiar sfidas regiunalas cun

  • instradar cun claras finamiras process da transformaziun che scaffeschan ina plivalur persistenta sociala, economica ed ecologica
  • dar accents ed impuls per innovaziuns e «renovar» sistems vegls.
  • Concretamein vulan ins contonscher las suandontas finamiras:
    • rinforzar l’economia regiunala (sensibilisar e rinfrestgar circulaziuns regiunalas ed iniziativas dalla digitalisaziun ell’agri- e selvicultura)
    • dar impuls per la transformaziun (cavazzin «economia da circulaziun»)
    • stimular e dar slontsch ad energias regenerablas (cavazzin «hidrogen»)
    • utilisar las schanzas dalla digitalisaziun per organisar da niev gl’ambient da viver ed il mund dalla lavur
    • scaffir e garantir plazzas da lavur qualificadas cun rinforzar l’economia regiunala

Co stat ei cul horizont da temps dil «Surselva Lab»?

Il «Surselva Lab» ha ina perspectiva a liunga vesta. Per garantir ina fasa introductiva finanzialmein segira, dattan la Regiun Surselva e la Scol’aulta specialisada dil Grischun ina finanziaziun da partenza ch’ei limitada pil mument sin treis onns (2022-2024). Igl ei pusseivel da prolungir quella sin maximal tschun onns tochen la fin dil 2026.

Ina evaluaziun vegn a decider da prolungir la finanziaziun da partenza per ulteriurs dus onns cun far las adattaziuns necessarias ni d’interrumper la collaboraziun e la co-finanziaziun.

Suenter la fasa da partenza da maximalmein tschun onns (naven dil 2026) sto il «Surselva Lab» purtar finanzialmein sesez, eventualmein era cun agid da sponsurs externs (p. ex. donaturs, fundaziuns) ni promoziuns publicas.

Tgei projects vegnan fatgs?

Projects da perscrutaziun transdisciplinars
Incumbensa centrala dil «Surselva Lab» eis ei d’organisar projects da perscrutaziun transdisciplinars. Ils resultats da quels dueien era metter en moviment proceduras da transformaziun ell’economia (p. ex. d’in’economia lineara ad ina circulara; innovaziuns ed alternativas per l’economia hidraulica ed energetica), ella societad (p. ex. midar il cumportament da consumar e dalla mobilitad) sco era el svilup dil territori. Duront la lavur da perscrutaziun vegn la purschida adattada cuntinuadamein als basegns ed allas situaziuns da partenza che semidan ella regiun. Quei succeda en stretg contact cullas gruppas involvadas.

Projects per studentas e students ella regiun
Studentas e students dils pli differents secturs specialisai (p. ex. turissem, inschignieria da construcziun, architectura) san elaborar damondas dalla scienzia applicada. El cass da projects da semester vegnan quellas mintgamai definidas e publicadas respectivamein surdadas culs docents. Damondas pli grondas e vastas san era vegnir publicadas ed elaboradas en fuorma da tesas per lavurs da bachelor ni master. Pensum dil Reallabor Surselva eis ei da coordinar quellas.

Contact

Contact

Via dil Glogn 22a, 7130 Glion
E-Mail: reallabor@fhgr.ch