Integrar cuntegns culturals pli ferm en la purschida turistica, quai è la finamira dal project «Ajer da cudeschs – Bücherluft». Sut la direcziun da l’Institut per turissem e temp liber da la SAS Grischun ha in team interdisciplinar - ensemen cun la Biblioteca d’emprest e da documentaziun San Murezzan, Engadin Tourismus e Bregaglia Engadin Turismo - sviluppà la seria da podcasts «Sbrinzlas» cun actualmain 14 episodas ch’ins sa clamar cun in code QR en lieus elegids da la regiun Malögia – dals 20 da matg enfin la mesadad da fanadur en il bus d’Engiadina. Uschia pon giasts ed indigens s’approfundar en lieus publics da maniera nuncumplitgada en istorgias, en la litteratura ed en la savida da la regiun. Quai è ina nova moda da pensar da nov bibliotecas – betg mo sco lieus fisics, mabain sco «terzs lieus» cun cuntegns ch’ils umans san cuntanscher dapertut. La litteratura vegn schliada or dal local classic da la biblioteca ed integrada en l’aventura turistica.

La creaziun da valur turistica e dapli identificaziun

Ils resultats mussan che purschidas che sa basan sin litteratura pon crear ina plivalur per destinaziuns. Ellas augmentan la qualitad da la dimora, avran novas gruppas en mira e rinforzan la posiziun sco spazi da vita e dad eveniments culturalmain multifar. «Ajer da cudeschs» na sa drizza sapientivamain betg mo a giasts., mabain era a la populaziun locala. Cun nov puncts d’inscunters cun la cultura regiunala en il mintgadi rinforza il project era l’identificaziun cun l’agen spazi da viver. Uschia sviluppan ins vinavant il turissem ed al metta en in context social nua ch’el caracterisescha identitad, qualitad da viver e la vita cuminaivla en destinaziuns. 
Ils cuntegns èn vegnids sviluppads e registrads da schurnalistas, auturs e persunalitads localas ed èn disponibels en scrit en pliras linguas – tudestg, englais, talian sco era en ils idioms regiunals puter e bregagliot. La varietad linguistica e culturala da la regiun vegn uschia rendida udibla e perceptibla. Al medem mument è il model effizient areguard ils custs, scalabel e concepì sapientivamain uschia che era bibliotecas pli pitschnas en tut la Svizra al pon surpigliar. In manual accumpagnant documentescha la realisaziun e stat a disposiziun a persunas interessadas.

Perscrutaziun orientada a la pratica

Cun perscrutaziun applitgada e projects da svilup damanaivels a la pratica presta l’Institut per turissem e temp liber da la SAS Grischun ina contribuziun a l’ulteriur svilup dal turissem. Ins elavura da maniera activa oravant tut process da transfurmaziun dal turissem svizzer e grischun en ils tschintg champs tematics societad, economia e lavur, spazi & infrastructura, ambient & spazi d’aventura sco era la governance en ils trais secturs da perscrutaziun «transfurmaziun digitala en il turissem», «turissem ed infrastructuras da temp liber» e «spazis da viver turistics», per chapir, accumpagnar e furmar midadas. 

Ulteriurs detagls

• Project «Ajer da cudeschs: Bücherluft» (en tudestg): fhgr.ch/cudeschs
• Seria da podcasts «Sbrinzlas» (en tudestg): biblio-stmoritz.ch/sbrinzlas

Ulteriura infurmaziuns

Scola auta spezialisada dal Grischun:
Onna Rageth
Manadra da project scientifica, Institut per turissem e temp liber
onna.rageth@clutterfhgr.ch
+41 81 286 37 66

Biblioteca d’emprest e da documentaziun San Murezzan:
Gemma Clalüna & Lisa Degiacomi
Manadras Biblioteca communala e da scola San Murezzan
leih@clutterbiblio-stmoritz.ch
+41 81 834 40 00

Scola auta spezialisada dal Grischun
Sco scola auta metta la SAS Grischun il focus sin in pensar dinamic ed in agir proactiv. Questa tenuta la gida a concepir l'avegnir. La purschida da studis s’orientescha tenor las sfidas praticas da l’economia e da la societad. Sias 2500 studentas e students en scolaziun e perfecziunament furma ella a persunalitads responsablas. La SAS Grischun porscha studis e perfecziunaments en ils roms «architectura ed inschigneria da construcziun», «medias, tecnica ed IT» sco er «economia, servetschs e scienza d’infurmaziun». En sia perscrutaziun interdisciplinara e transdisciplinara metta ella il focus sin ils temas tecnologias futuras applitgadas, il svilup en il spazi alpin e l'agir tenor princips d'interpresa. Cun sias activitads contribuescha la SAS Grischun al success ed a la cumpetitivitad da persunas, instituziuns e regiuns. Ella ha fermas ragischs en la regiun, è d’impurtanza naziunala ed irradiescha en l’entir mund. fhgr.ch 

Bibioteca d’emprest e da documentaziun San Murezzan
La Biblioteca d’emprest e da documentaziun San Murezzan è in’instituziun publica cun focus sin medias localas e regiunalas sco era sin las pli novas publicaziuns. Ins porscha quellas en las linguas adattadas a la regiun: tudestg, rumantsch, franzos, talian e spagnol e portugais per uffants. 
La biblioteca da documentaziun documentescha l’istorgia, il preschent ed il svilup da San Murezzan. Ella è la memoria da la vischnanca da San Murezzan ed è in’instituziun unica en Svizra. La collecziun da l’archiv cultural local cumpiglia fotografias, cudeschs, placats euv. da e davart San Murezzan. biblio-stmoritz.ch